تبریک سال نو

به نام خالق شادی امید و رنگین کمان

آغاز سال نو به امید به پویایی بیشتر و یقین به باروری علمی بر شما مبارک باد.

شعر از امیرالمومنین ع

وكم ساعٍ ليثري لم ينله        
        وآخر ما سعى جمع الثراء
وساعٍ يجمع الأموال جمعاً         
        ليورثها أعاديه شقاء
وما سيان ذو خبرٍ بصيرٌ        
        وآخر جاهلٌ ليسا سواء
ومن يستعتب الحدثان يوماً         
        يكن ذاك العتاب له عناء
ويزري بالفتى الإعدام حتى        
        متى يصب المقال يقل أساء

مسابقه دبیران محترم

بسم الله النور.باسلام وآرزوی توفیق روزافزون برای کلیه همکاران متعهدو ساعی به اطلاع میرساند گروه عربی سازمان آموزش وژرورش شهر تهران در نظر داردمسابقه ای از کتاب عربی ۳عمومی به صورتonloin درسطح کلیه مناطق آموزشی شهر تهران میان همکاران مدرس عربی متوسطه در تاریخ۲۰و۲۱اسفندماه ازساعت ۸صبح ۲۰اسفندالی ۲۴ساعت ۲۱اسفندبرگزار نماید.شرکت کلیه همکاران در این مسابقه ضروری میباشد.منابع ذیل جهت مطالعه بیشترهمکاران معرفی میگردد.

۱-مبادی العربیة ج۴

۲-موسوعة العربیة(صرف ونحو)

۳-کتاب راهنمای معلم عربی ۳عمومی

موفق وپیروز باشید.

اصلاحیه بروشورآموزشی عربی 1درس1و2

همكار گرامي در اين بخش نكاتی از درس2و3 سال اول  اضافه بر  آنچه در بروشور مطرح شد ، ارائة مي گردد.

بسم الله الرحمن الرحيم

1-كلمهعجوز (ص12)خبر براي مبتداي محذوف است و حذف مبتدا به سبب وجود قرينه (هي درجمله قبل)

جهت ايجاز محذوف است وهمچنين در عبارت محتاجه به همين گونه مي باشد . 

2- نقش كلمه "كيف" در عبارت (كيف َأشكرَ هذه النعمه)(ص12) چيست؟

ج:در اين عبارت كيفَ حال است .

نقشهاي مختلفي كه كيف مي تواند بگيرد:

الف)حال است اگر بعد از آن فعل تام بيايد:كيف يساعد الاخرين (ص23)

ب)خبر است براي مبتدا اگر بعد از آن اسم بيايد:كيف حالك؟

ج)خبر براي فعل ناقصه است اگر بعد از آن فعل ناقصه بيايد :كيفَ كنتَ؟

د)مفعولٌ به است اگر بعد ازآن فعل دو مفعولي  یا سه مفعولی بيايد :كيفَ أعلمتَ زيداً الخبرَ؟ 

3-در عبارت (أسلمتُ منذُ مدهٍ)(ص12) "منذُ" چه اعرابي دارد؟

ج:در اين عبارت حرف جاره است .

مذ ومنذ اگر بر سر جمله اسميه وفعليه بيايد ظرف زمان واعراب آن محلي است  ( إتَّفقنا منذُ تكلَّمنا حول هذاالأمر) ؟

و هر گاه بر سر اسم بيايد حرف جار است. 

4- ماذا أفعل (ص 12)مضارع مرفوع در اينجا به صورت مضارع اخباري ترجمه شده است زيرا گاهي  مضارع التزامي طبق سياق جمله ترجمه مي شود . ماذا أفعل ؟ چه كار كنم . 

5-(أين َ بيت النبي(ص)؟) (ص13)

ج)در اين عبارت أين چون بر سر اسم آمده مي تواند هم خبر مقدم ومحلا مرفوع يا مفعولٌ فيه ومحلا منصوب باشد .اما اگر بر سر فعل بيايد فقط مفعولٌ فيه ومحلا منصوب است :أين َ تذهبُ ؟ 

6-(يا للسعاده)(ص13)چه اعرابي دارد ؟منادي براي تعجب.       يا:حرف ندا براي تعجب          لَ: حرف جر

در همين صفحه " أهلاً وسهلاً " مفعولٌ به است ومنصوب براي فعل محذوف و نوع جمله فعليه مي باشد. 

7-لفظ (ايُّ) اسم استفهام معرب ومونث آن  "اَيّة" مي باشد و در حالت مثني "ايّان –ايّين – ايّتان –ايّتَين" ودر جمع ايّون – ايّين و ايّات است . 

8- آيه شريفه (النجمُ والشجرُ يسجدان ):گياه ودرخت سجده مي كنند (ص15)

 نكته بلاغي:" النجم" جهت مراعات نظير با كلمه ي الشجر، بااين لفظ آمده است و در اين آيه به معني گياه است وديگر به معني ستاره نيست  . 

9-لمَّا در جمله (فلمَّا خرجَ الولدُ ص23) لمَّا چون بر سر فعل ماضي آمده ، مفعولٌ فيه ومحلا منصوب است ودر تحليل صرفي اسم به حساب مي آيد.

10-در آيه شريفه (إستكبَرَ هوَ وجُنوده في الأرضِ ص 34) كلمه " هو"  نقش تاكيد را دارد وفاعل فعل استكبر ضمير مستتر (هو) مي باشد . 

11- عبارت إن شاء ....(ص14) جمله شرطيه است شاء: فعل شرط محلا مجزوم وجواب آن محذوف است .

للصحابيّ : مجرور به حرف جر است زيرا "ياء" ياءنسبت است. 

12-كلمه بعد در عبارت (بعدَ لحظهص23)ظرف ومنصوب است .

گاهي كلمات " قبل و بعد  "مبني بر ضم به بناء عرضي هستند وآن در صورتي است كه مضاف اليه آن محذوف مي باشد.      مثال : (هذا الذي رزقنا من قبلُ) (عربي 2 ص 102). 

13- چند نكته از  آيه شريفه (يا ايَّها المدَّثر قم فأنذر و ربّك فَكبِّر ص34) : 

كلمه (المدَّثر )اسم فاعل از باب تفعل مي باشد .که «تاء» بدل به «دال» شده است.

( ربّ) مفعولٌ به است كه به سبب اهميت بر فعل مقدم شده است . 

چند نكته پيرامون مصدر :

- ساخت مصدر ميمي :

الف ) از ثلاثي بر وزن مَفعل  (مضرب)

 ب) از غير ثلاثي از مضارع مجهول با تبديل حرف مضارعه به «مُ» (مُكرم)

-مصدر صناعي :

اسم منسوبي كه  " ة " تانيث بگيرد و معني مصدري بدهد .يا به اسم فاعل اضافه شود مثل (عالميَّة) يا به

اسم مفعول مثل (معذوريَّة) ويا به اسم تفضيل مثل ( أرجحيَّة ) .

-اسم مصدر : لفظي كه بر معني مصدر دلالت دارد ولي در حروف از فعل خودش تفاوت دارد . مثال:

"عَطاء" كه اسم   "إعطاء" است و " إعطاء " مصدر "أ عطي" مي باشد. 

 -تذكار ( ياد آوري): فعل نهي 14 صيغه دارد و در ترجمه ي صيغه هاي غايب و متكلم از لفظ (نبايد) استفاده مي كنيم . 

چند وزن ديگر ثلاثي مزيد :

-إفعلَّ       يفعلُّ     إفعلاّل      مثال:  إحمرَّ          يحمرُّ        إحمرار    

- إفعالَّ      يَفعالُّ        إفعيلال    مثال  : إحمارَّ      يحمارُّ     إحميرار     (رنگها وعيب ها )

 از مزيد رباعي

-تَفَعلَلَ   يَتَفَعلَلُ    تَفَعلُل    :  تَدَحرَجَ    يَتَدَحرَجُ    تدَحرُج      (براي مطاوعه)

- إفعَللَّ    يَفعَلِلُّ   إفعِلّال    :  إقشعرّ       يقشعرُّ      إقشعرار    ( " مبالغه)   

- إفعَنـْلـَلَ       يَفـْعَنـلِـلُ    إفعنلال   : إحرنجمَ     يَحرنجمُ     إحرنجام    (  "   ")    

منابع:

۱- شرح ابن عقيل

۲-راهنماي معلم

۳-مبادي العربية ج ۴

۴- الجدول ازمحمود صافی

۵- موسوعة صرف و نحو  از امیل بدیع یعقوب

  لطفا  نظرات يا پيشنهادات  خود را به گروه ارسال  نماييد.

«گروه عربي اداره ي كل شهر تهران

آبان ماه 1390

 

+ نوشته شده توسط جمعی از دبیران عربی شهر تهران در شنبه چهاردهم آبان 1390 و ساعت 10:20 | نظر بدهید

درس دوم

عربي سال اول دبيرستان

 

  الدرس الثاني : درس دوم
زيارةٌ الحبيب :‌ديدار محبوب

كلمه ها و تركيب هاي تازه
اَسْلَمْ : اسلام آورد . مسلمان شد
طَرَق َ : زد ، كوبيد
أفرغَ : فرو ريخت
عفواً : ببخشيد
افرغْ علينا صبْراً :به ما صبر عطا كن
فاحَ – يَفوحُ : پراكنده شد
بَعْدَ قليلٍ : اندكي بود
قِبلَ : طرف، سمت
تَفَضّل : بفرما
قدِرَ : توانست
الْجزيل : فراوان
كلّمَ : صحبت كرد
شُكراً جزيلا : بسيار متشكرم
النّص : متن
حبيب : محبوب
نَفِدَ : تمام شد
الرّعاية : توجه
نهَضَ : برخاست
ذات ليْلة : شبي
هنيئاً : گوارا باد
سُمَحَ –َ : اجازه داد
يا للسّعادة : چه سعادتي
العجوز: پيرزن
ختَشّ : جستجو
قَرَنَ : نام قبيله اي در يمن
القلق : نگران
القليل : كم ، اندك
السّنين : جمع سنة ، سال

 

  قواعد درس دوم : ثلاثي مجرد و ثلاثي مزيد :

در زبان فارسي گاهي از فعلها و اسمهاي موجود، فعلها و اسمهاي جديدي، با مفاهيم جديد مي سازيم (مثلا : خنديد) يك فعلي است كه داراي معني معيني است با اضافه كردن پسوند (افيد) به آن فعل جديد (خندانيد) را مي سازيم كه با معني (خنديد) تفاوت دارد.
مي خندد --> مي خنداند
خواهد خنديد --> خواهد خندانيد
بخند --> يخبندان
در زبان عربي نيز از فعلهاي موجود و فصلهاي ديگري با مفاهيم جديد مي سازند و اين عمل را به كمك فرمولها و وزنهاي خاصي انجام مي دهند و اسم هر كدام از اين فرمولها ( باب ) مي گذارند. مثلاً (ضََحِكَ) فعل ماضي به معني (خنديد) است اگر بر سر اين فعل (أ) بياوريم و حركت حروف (ضَحِكَ) را تغيير بدهيم فعل جديد (اَضْحَكُ) ساخته مي شود كه معني آن (خندانيد) است. به عبارت ديگر براي ساخت (أَضْحَكَ) از وزن (أَفْعلَ) استفاده مي كنيم. اين (أَضْحَكَ) اولين صيغه ماضي است و بقيه صيغه هاي آن را مي توانيم صرف كنيم. براي ساختن اولين صيغه مضارع اين باب از وزن (يُفْعِلُ) استفاده مي كنيم و مثلاً فعل مضارع (يُضْحِكُ) را مي سازيم (يُضْحِكُ) اولين صيغه ي مضارع است و بقيه صيغه هاي آن را مي توانيم صرف كنيم مانند : يُضْحِكُ ، يُِضحكمانَ ، يُضْحِكونَ
براي ساختن مصدر اين باب از وزن (افعال) استفاده مي كنيم و مثلاً مصدر (اضْحاك) را مي سازيم . وزن اولين صيغه ماضي و اولين صيغه مضارع و مصدر اين فعل را مجموعاً (باب افعال) مي ناميم پس فرمول (باب افعال) به شكل زير است.
اولين صيغه ي ماضي :أَفْعَلَ
اولين صيغه ي مضارع : ُفْعِل
ُ مصدر : افْعال
به فعل هايي كه بدين ترتيب با افزودن يك يا چند حرف به ريشه فعل ساخته مي شوند ثلاثي مزيد مي گويند. به عبارت ديگر ثلاثي مزيد فعلي است كه اولين صيغه ي ماضي آن علاوه بر سه حرف اصلي يك يا چند حرف زايد نيز دارند. مانند :
(أَضْحَكَ) غير از سه حرف (ض ح ك ) كه حروف اصلي هستند يك حرف ديگر هم دارد (اُ) كه حرف زايد ناميده مي شود.
اما ثلاثي مجرد فعلي است كه اولين صيغه ماضي آن حرف زايد ندارد و فقط از سه حرف اصلي درست شده است : مانند : ضَحِكَ  

 

  معرفي باب تفعيل

اولين صيغه ماضي : فَعّلَ (علّمَ)
اولين صيغه مضارع : يُفَعّلُ (يُعلّم)ُ
مصدر : تفعيل (تعليم)  

 

  معرفي باب مفاعلة

اولين صيغه ماضي : فاعَلَ (جاهَد)َ
اولين صيغه مضارع : يُفاعِلُ (يُجاهِد)ُ
مصدر : مُفاعلة ، فعال (مُجاهدَة ، جهاد)
مصدر فعلهاي ثلاثي مزيد وزن معيني دارند به عبارتديگر قياسي هستند. اما مصدر فعلهاي ثلاثي مجرد وزن معيني ندارند و به عبارت ديگر سماعي هستند.  

 

  تمرينات درس دوم : 1-عيّن الصحيح علي حسب النّص : براساس متن صحيح را معين كن

1- كان اُويسٌ مشتاقا لزيارة النبي (ص)
اويس مشتاق ديدار پيامبر بود-صحيح
2 – وعد اُويسٌ امّة بالرّجوع بعد غروب الشّمس .
اويس به مادرس وعده داد كه بعد از غروب خورشيد برگردد-غلط
3 - جاهَدَ اويسٌ في معركة «نهروان» فَوَجعَ علي الارض شهيداً
اويس در جنگ نهروان جهاد كرد . پس روي زمين افتاد و شهيد شد-غلط  

 

  تمرين دوم : با توجه به كفه هاي پر شده (صفحه 21 كتاب درس) كلمات هم وزن آنها را پيدا كنيد
هاجر ، اكرم ، اشرك، كاتب ، جالس، علّم ، قدّم، اكبرّ ، اَحْسَنَ

فاعل : هاجَرَ - كاتَبَ - جالَسَ
فعّل : علّم - قدَّم - كبَّر
أفْعل : اكرم - أسْرَكَ - أَحْسَنَ  

 

  حال چنانچه در كفه هاي پرشده كلمات «يُفْعلِ ، يُفعل و يُفاعل » را قرار دهيد . جهت برابر شدن كفه ها در وزن فعل هاي بالا چه تغييري ايجاد مي شود؟

يفاعل : ُيُهاجِرُ - يُكاتِبُ - يُجالسُ
يُفعّلُ : يُعلّم - يُقدّمُ - يُكتّبرُ
يَُفْعِلُ : يُكرمُ - يُشْركُ - يَُحْسِنُ  

 

  اكنون مصادر فعل هاي بالا را در جاي خالي قرار دهيد:

مهاجرة : مكاتبة - مجالسة
تعليم : تقديم - تكبير
اكرام : اشراك - احسان  

 

  تمرين 3 – اجعل في الفراغ كلمة مناسبتة من الدّوائر
در جاي خالي كلمه مناسبي در دايره ها قرار بده

1. و لأحْسنْ كما .......اللهُ اليك
گزينه ها: اَحْسنوا -اَحْسَنْ
پاسخ:اَحْسَنْ
و نيكي كن چنانچه خدا به تو نيكي كرد

2 . (انّا ..... هُ في ليْلة ِ القدر)
گزينه ها:انزلنا - انزل
پاسخ :‌انزلنا
همانا ما آن را در شب قدر نازل كرديم

3. (ربّنا اَفْرغ عليْنا صبرأ و....... اقْدامنا ) ‌
گزينه ها:ثَبَّت - ثَبَّتوا
پاسخ :‌ ثَبَّت
اي پروردگار به ما صبر عطا كن و گامهاي ما را استوار گردان

4 . (انّا نحْنُ ...... عليكَ القرآن)
گزينه ها: نزَّلنا - نَزَّلتُ
پاسخ :‌ نزَّلنا
همانا قرآن را بر تو نازل كرديم  

 

  4 - اكمل ترجمه الجمل التالية :
ترجمه جمله هاي زير را كامل كن

1. لا يَشْعُرُ المؤمن بالضعْفِ عندَ مواجهة المشاكل .
مؤمن به هنگام برخورد با مشكلات احساس ضعف نمي كند

2.اللُّهمَ ، نوّر قلوبنا بنور الايمان و اليقين .
خدايا ! دلهاي ما را به نور ايمان و يقين روشن كن

3.هولاء وَجَدوا السّعادة في مساعدة الآخرينَ
اينان سعادت را در كمك كردن به ديگران يافتند

4. المؤمنون يُجاهدنَ باموالهم و انفسهم في سبيل الله .
مؤمنان با مالهايشان و جان هايشان در راه خدا جهاد مي كنند  

 

  اضواء قرآينه (پرتوهاي قرآني)
1. با توجه به ترجمه ي آيات در جاي خالي از مصدر «تسبيح» (خدا را به پاكي ياد كردن) فعل مناسب قرار دهيد:

1. (يُسبّحونَ الليلَ و النّهارُ لا يَفْتُرون) ( انبياء 20)
شبانه روز خداوند را به پاكي ياد مي كنند و مستي نمي ورزند

2. فاصْبر علي ما يَقولُونَ و يسبّحْ بحَمْدِ ربّك . (طه 130)
بر آنچه مي گويند، شكيبا باش و با ستايش پروردگارت از او به پاكي ياد كن  

 

  2 – دو آيه زير را بخوانيد و به سؤالات زير پاسخ دهيد :
و ابالحق انزلناهُ و بالحقّ نزَلَ . (اسراء / 105)
و آنرا به حق نازل كرده ايم و به حق نازل شده است

«انّا نحنُ نزّلنا الذّكر و انّا له لحافظون» (حجر /19)
همانا ما خودمان قرآن را نازل كرديم و همانا ما حفظ كننده ي آن هستيم
سؤال :

تفاوت ميان نزل و انزل از جهت لفظ و معني چيست؟
نزَل ثلاثي مجرد و اَنْزَلَ ثلاثي مزيد است. نَزَلَ يعني فرود آمد اما أَنْزَلَ يعني فرود آمد

تفاوت ميان نزل و نزّل از جهت لفظ و معني چيست؟
نَزَل ثلاثي مجرد نزّلَ ثلاثي مزيد است نزَلَ يعني فرود آمد اما نزّلَ يعني فرود آورد  

 

  تست هاي كنكوري درس دوم :

1- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) قد اسمتُ منذ مدّةِ : از مدتي پيش اسلام آورده ام
ب) لَقد نَفِدَ صبري : صبرم تمام شده است
ج) قَرُبَ من مدينة النبي : از شهر پيامبر (ص) مديه دور شد.
د) ربّنا اَفْرغ عَليْنا صبْراً : اي پروردگار ما به ما صبر عطا كن

2 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) الجزيل : ناچيز
ب) الحبيب :‌محبوب
ج) ذاتَ ليلةٍ : شبي
د) السّنين :‌سال ها

3– كدام گزينه ثلاثي مجرد است؟
الف) يَخْرُجُ
ب) يُخْرِجُ
ج) أَخْرَجَ
د) أِخراج

4 – كدام گزينه از باب افعال است؟
الف) علموُا
ب) يَعْلَمُ
ج) اعْلَمْ
د) علّمَ

5 – كدام گزينه از باب افعال است؟
الف) هاجَروا
ب) أَرْسَلْنا
ج) تُكذّبانِ
د) صدّقَ

6 – كدام گزينه از باب مفاعله است ؟
الف) انزلنا
ب) نزّلْنا
ج) جاهدوا
د) أَخْطَاْتَ

7 – كدام گزينه از باب تفعيل است؟
1. تُجاهدينَ
2. تُسبّحُ
3. اَحْسنْتُمْ
4. يطعَمون

8 – ميزان براي تشخيص حروف زايد و باب ها كدام صيغه است؟
الف) اولين صيغه ي مضارع
ب) هفتمين صيغه امر
ج) مصدر
د) اولين صيغه ي ماضي

9 – ميزان براي تشخيص ثلاثي مزيد و ثلاثي مجرد كدام صيغه است؟
الف) اولين صيغه مضارع
ب) اولين صيغه نهي
ج) اولين صيغه ماضي
د) اولين صيغه امر

10 – كدام گزينه ، مصدر ثلاثي مزيد نيست؟
الف) نزُول
ب) مُجاهدة
ج) جهادِ
د) انْزال

11 – كدام گزينه نمي تواند جمله (اَنْتَ ….) را كامل كند؟
الف) تُساعِدَُ
ب) ساعَدْتَ
ج) تلميذٌ
د) يُساعِدُ

12 – كدام گزينه در موقع ساختن فعل امر به همزه نياز دارد؟
الف)‌تَعَلّمُ
ب) تُكِْرمُ
ج) تُجاهِدُ
د) تُجاهدينَ

13 – همزه فعل امر كدام باب مفتوح است؟
الف) افعال
ب) تفعيل
ج) مفاعلة
د) تفعيل و مُفاعلة

14 – كدام گزينه نمي تواند جمله (هيَ ….) را كامل كند؟
الف) تُعلّمُ
ب) علّمتْ
ج) يُعلّمُ
د) تلميذةٌ

15 – كدام گزينه جمله اَنْتُنَّ …. في الصّلاة را كامل مي كند؟
الف) تُشاركونَ
ب) يُشاركونَ
ج) تُشارِكْنَ
د) يُشاركْنَ  

 

+ نوشته شده توسط جمعی از دبیران عربی شهر تهران در دوشنبه نهم دی 1387 و ساعت 11:3 | آرشیو نظرات

آموزش درس اول عربی 1

 

آموزش درس اول عربی 1

كلمه ها و تركيب هاي تازه :
َاشارَ : اشاره كرد
اُشير اليها بخطّ : با خط به آن اشاره شد
الحَقَ :‌ملحق كرد
الحقْني بالصّالحين : مرا به درستكاران ملحق كن
الْأَهْل : شايسته
الْجوارح : اعضاي (بيروني) بدن
قوّ علي خدْمَتِكَ جوارجي :‌اعضاي بدن را براي خدمت خودت توانمند كن
الْجواريح : اعضاي (دروني) بدن
اَشْدُدْ علي العزيمة جوانحي : اعضاي بدن مرا براي برخورداري از عزمي محكم ، استوار بدار
الْحُكم‌:‌حكمت
السّابغ : فراخي دهنده
يا سابغَ النّعم : اي بخشنده نعمت هاي فراخ
المأمونة : روان و سليس
عيّن : تعيين كرد
المُسْتوحشين : جمع مستوحش ، وحشت زده
نَصَبَ –ِ :‌قرار داد
نَصَبْتُ وجهي : روي آورده ام
النّقم : جمع نقمه : بلا ، بدبختي
اليكَ : به سوي تو
العزيمة : اراده قوي
وَهبَ – يَهَبُ : عطا كرد ، بخشيد
شدّ – شِدّ : نيرومند ساخت
قويّ ، يقوّي : توانمند كرد
هَبْ – وَهَب : علامت --> يعني مراجعه كن به معني وَهَبْ
هَبْ لي : به من عطا كن

 

  فعل ماضي :
فعل ماضي از يك ريشه (ماده ، بن ) به علاوه تعدادي «ضمير» ساخته مي شود.
صرف فعل ماضي :

	مفرد	مثني	جمع
غايب مذكر	ذَهَبَ	ذهبا	ذهبوا
مؤنث	ذَهَبَتْ	ذهبتا	ذَهَبْنَ
مخاطب مذكر	ذَهبتَ	ذهبتا	ذهبتم
مؤنث	ذَهَبتِ	ذهبتما	ذَهبتُنَّ

متكلم ( ذهَبْتُ - ذَهَبْنا)  

 

  فعل مضارع : فعل مضارع ، علاوه بر ريشه و ضمير تعدادي علامت ديگر هم دارد
صرف فعل مضارع :

	مفرد	مثني	جمع
غايب مذكر	يَذهبُ	يَذهبانِ	يذهبون
غايب مؤنث	تَذهبُ	تَذهبانِ	يَذهَبْنَ
مخاطب مذكر	تَذهَبُ	تَذهبانِ	تَذهبون
مخاطب مؤنث	ذتَذهبينَ	تَذهبانِ	تَذهَبنَ

متكلم ( اذْهَبُ – نَذْهبُ)  

 

فعل امر : در فعل امر، حروف مضارع پوشانده شده و به جاي آن يك حرف «ا» گذاشته مي شود و حرف «نون» نيز جز صيغه مؤنث جمع حذف مي شود .
صرف فعل امر

	مفرد	مثني	جمع
غايب مذكر	_	_	_
غايب مؤنث	_	_	_
مخاطب مذكر	اِذْهَبْ	اِذهَبا	اِذهَبوا
مخاطب مؤنث	اِذهَبي	اِذهَبا	اِذهبنَ

متكلم ( _ _ )  

 

  همزه فعل امر در بعضي از فعل ها كسره (-ِ) و در بعضي از فعل ها ضمه (-ُ) دارد.
مانند اذْهَبْ – اِجْلِسْ – اُكْتُبْ
اگر حرف دوم اصلي مضارع (عين الفعل ) ضمه (-ُ) داشته باشد همزه امر نيز ضمه (-ُ) خواهد داشت در غير اين صورت كسره (-ِ) خواهد داشت.
هر گاه حرف «لا» مقابل فعل هاي مضارع مخاطب قرار گيرد، تنها در پي تغيير دادن آخر فعل است.
صرف فعل نهي :

	مفرد	مثني	جمع
غايب مذكر	_	_	_
غايب مؤنث	_	_	_
مخاطب مذكر	لاتَذهَبْ	لاتَذهبا	لاتَذهبوا
مخاطب مؤنث	لاتَذهبي	لاتَذهبا	لاتَذهبنَ

متكلم ( _ _ )  

 

  ضمير- اسم اشاره – صرف ضميرها

	مفرد	مثني	جمع
غايب مذكر	هو	هما	هم
غايب مؤنث	هي	هما	هُنَّ
مخاطب مذكر	انتَ	انتما	انتم
مخاطب مؤنث	انتِ	انتما	انتُنَّ

متكلم ( أنا - نحنُ )  

 

  روش ساختن فعل امر حاضر:

فعل امر حاضر از مضارع مخاطب مي سازيم و براي اين كار 4 عمل انجام مي دهيم:
1. حرف (ت) را از سر مضارع مخاطب بر مي داريم
2. در صورت نياز بر سر فعل همره (ا) مي آوريم ( درصورتي به همزه نياز داريم كه بعد از حذف «ت» فعل با سكون شروع شود)
3. به اين همزه( ا) حركت مي دهيم اگر حرف اصلي دوم فعل ضمه «-ُ» داشته باشد به اين همزه نيز ضمه «-ُ» ميدهيم در غير اين صورت كسره مي دهيم.
4. ضمه «-ُ» يا نون را از آخر فعل حذف مي كنيم (غير از صيغه جمع مؤنث) مانند: تذهَبُ --> ذْهبُ --> اذهبُ--> اذْهبُ--> أذهَبْ
تُجلسانِ --> جْلسان --> اجْلسان --> اجْلسانِ --> اجْلسا
تكتُبونَ --> كْتُبونَ --> اكتُبونَ --> اُكْتبونَ --> اُكتُبوا
تذْهبنَ-->ذْهبينَ --> اذْهبينَ --> اذْهبينَ --> اذْهبي
تُعَجّلونَ --> عَجّلونَ به همراه «ا» نيازي نيست --> عجّلوُا  

 

  وزن :

اغلب كلمات عربي غالباً سه حرف اصلي دارند. براي پيدا كردن وزن هر كلمه در عربي به جاي حروف اصلي آن كلمه به ترتيب (ف) ، (ع) ، (ل) قرار مي دهيم و بقيه حروف را عيناً در وزن مي آمديم و حركت سكون همه حروف را نيز عيناً در وزن مي نويسيم.
كَتَبَ --> فَعَلَ
نكْتُبُ--> يَفْعُلُ اَكْتُبْ --> اُفْعُلْ
نأصر --> فاعل عَلِمَ --> فَعِلَ
يَذْهَبُ --> يَفْعلُ اِجْلِسْ --> افْعِلِ
منصور --> مفعول بَعُدَ --> فَعُلَ
يَجْلِسُ --> يَفْعِلُ اذهَبْ --> افْعل
شَهيد --> فَعيل  

 

  جمله اسميه : جمله اي است كه غالباً با اسم شروع مي شود و دو ركن دارد.

ا. مبتدا
2. خبر
مبتدا :‌اسمي است كه غالباً در ابتداي جمله مي آيد و درباره آن خبري مي دهيم.
مانند : الطّالبُ در جلمه : الطّالبُ جالسٌ
خبر : كلمه يا كلماتي است كه غالباً بعد از مبتدا مي آيد و معني جمله را كامل مي كند و درباره مبتدا خبر مي دهد.
مانند : جالس در جمله الطّالبُ جالسٌ
مبتدا و خبر هر دو مرفوع هستند (رفع مي گيرند)
علامت رفع غالباً (-ُ يا –ٌ ) است.
مانند :‌الطّالبُ(مبتدا) جالسٌ(خبر)  

 

  جمله فعليه : جمله اي است كه غالباً با فعل شروع مي شود و دو ركن دارد :

1. فعل
2. فاعل
فاعل : اسمي است كه كار انجام مي دهد. فاعل نيز مانند مبتدا و خبر مرفوع است. (رفع مي گيرد)
مانند : جلس الطّالبُ علي الكرسيّ .
در بعضي از جمله هاي فعليه علاوه بر فعل و فاعل ، مفعول هم وجود دارد.
مفعول كلمه اي است كه كاربر آن واقع مي شود. مفعول منصوب است (نصب مي گيرد) علامت نصب غالباً (-َ يا –ً ) است.
كَتبُ(فعل) الطالبُ(فاعل) رسالةً (مفعول)  

 

  تقسيم اسم به مفرد و مثني وجمع :

اسم مفرد :‌كتاب ، قَلَم، محفَظة، مَدْرسة
اسم مثني : انِ : كتابانِ ، قلمانِ ، محفظتانِ ، مدرستانِ
اسم مثني : ين : كتابَيْنِ، قلَمينِ ، محفظتينِ ، مدرستينِ
اسم مذكر : ونَ : معلّم --> معلّمونَ ، مؤمن --> مؤمنونَ
اسم مذكر : ين َ : معلّم --> معلّمين َ ، مؤمن--> مؤمنينَ
اسم جمع مؤنث : ات : معلّمة --> معلّمات، مؤمنة --> مؤمنات
اسم جمع مكسر : معلمة --> معلمات ، مؤمنه --> مؤمنات
مكسر : نشانه خاصي ندارد : مانند : كتاب --> كتُبُ ، مدْرسة --> مدارِس  

 

  تمرينات درس اول :

 

  1. ترجم الافعال التّاليه ثمّ اجْعل كلّ فعل في مكانه المناسب :
فعل هاي زير را ترجمه كن سپس هر فعلي را در جاي مناسبش قرار بده

ماضي	مضارع	امر	نهي
ضحكوا خنديد	يكشفان كشف مي كنند	اترك ترك كن	لا تقنطي نا اميد نشو
عصفت وزيد	سنصدق راست مي گوييم	احملا حمل كنيد	لا تحبسا حبس نكنيد
فقدتم از دست داديم	يخسر ضرر مي كند	افتحوا باز كنيد	لاتظلموا ستم نكنيد
عزمنا تصميم گرفتيم	تقدرين مي تواني	ارحموا رحم كنيد	لاتياس مايوس نباش

 

 

  2 – اجعل في الفراغ فعلاً مضارعاً للّنهي
در جاي خالي فعل مضارع براي نهي قرار بده

1. لا تلْبسوا الحق بالباطل (تَلبسونَ)
2. لا تَحْزنْ انّ السامعنا (تَحْزن)
3. لا تقْربا هذه الشّجرة (تَقْربان)  

 

  3- اُكْتُبْ كلَّ كلمةٍ في مكانها المناسب من الجدول ثمَّ اذّكر مفردها :
هر كلمه را در جاي مناسبش قرار بده (در جدول) و مفردش را ذكر كن
والدين ايّام ، مسئوولينَ ، جنّتانِ، عالمات ، صادقين ، صالحات، بحرين، علوم، خاشعين، فراشات، عِباد

المثني	المفرد
والدين	والد
جنتان	جنت
البحرين	البحر

 

الجمع السالم	المفرد
مسؤولين	مسؤول
عالمات	عالمة
صادقين	صادق
صالحات	صالحة
خاشعون	خاشع
فراشات	فراشة

 

الجمع التكسير	المفرد
ايام	يوم
علوم	علم
عباد	عبد

 

 

  4 - اجعل في الفراغ ضميراً مناسباً :
در جاي خالي ضمير مناسب قرار بده

1. و هُمْ مُسْتكبرون (هُنّ ، هُمْ، انتنّ ، هما)
و آنها مستكبر هستند

2. اللّهم انت القائل و قولك حقٌ (انتَ، أنتٍ ، هم ، هُنّ)
خدايا تو گوينده اي و سخنت حق است

3. فالله خيرٌ حافظا و هُو ارحم الراحمين (هو ، هي ، نحن، هما)
پس خدا بهترين نگهبان است و او مهربانترين مهربانان است  

 

  5 – عيّن اعراب الكلمات التي اشير اليها بخطّ

1. اللهّم قولك حقٌ وعْدُكَ صدقٌ .
خدايا سخن تو حق است و وعده تو راست
2.و يضربُ اللهُ الامثالَ للناسِ ِ.
و خدا مثل ها را براي مردم مي زند  

 

  6- عين الترجمة الصحيحة : ترجمه صحيح را معين كنيد.

1. لا تبحثوا عن عيوب النّاس .
در مورد عيب هاي مردم بحث نكنيد
در جستجوي عيب هاي مردم نباشيد


2. اللهُ يعلمُ و انتم لا تَعْلمون .
خداوند مي داند و شما نمي دانيد
خداوند مي داند و آنها نمي دانند


3. اركعوا و اسجُدوا و اعبدوا ربّكُم .
ركوع و سجود كنيد و پروردگارتان را بپرستيد
ركوع و سجود كردند و پروردگارشان را پرستيدند  

 

  كارگاه ترجمه درس اول :
1- باتوجه به مطالب گفته شده در صفحه 10 كتاب درسي، غلط هاي ترجمه هاي زير را پيدا كنيد و صحيح آنها را بنويسيد.

1. اَكْتُبل لنا في هذه الدّنيا حسنةً و في الآخرة .
براي ما در آن دنيا و آخرت نيكي را مي نويسند.
براي ما در اين دنيا و آخرت نيكي را بنويس

2. ارجعي الي ربّك
به سوي پروردگارتان بازگرديد
به سوي پروردگارت باز گرد

3. سَيَجْعلُ الله ُ بعدَ عُسرٍ يُسراً .
خداوند پس از سختي آساني قرار داد.
خداوند پس از سختي آساني قرار خواهد داد

4. يَسْمعُ الله ُ نداءَ المظلومينَ
صداي مظلومان پيام خدا را مي شنود.
خدا صداي مظلومان را مي شنود

5. لا تَعبُدوا الا الله .
عبادت نمي كنيد مگر خدا را
عبادت نكنيد مگر خدا را  

 

  2- اضواء قرآنيه (پرتوهاي قرآني ):
الف – با توجه به زمان و صيغه ي فعل هاي مشخص شده، جاهاي خالي را پر كنيد:

1. قال : اُخرُجْ منها فانّكَ رجيمٌ .
گفت از اين { مقام } خارج شو كه رانده شده اي

2. يخْرُجُ منهما اللّؤلؤ و المرجانُ .
از هر دو {دريا} مرواريد و مرجان خارج مي شود.

3. لا تكونوا كالذينَ خرجوا من ديارهم بطراً .
مانند كساني مباشيد كه از خانه هايشان با حالت سرمستي خارج شدند.  

 

  ب: حركت آخر (اعراب) كلماتي را كه زير آنها خط كشيده شده مشخص كنيد:

1. جاءَ الحقُّ و زهقَ الباطلُ .
حق آمد و باطل از ميان رفت

2. انزل اللهُ سكينةُ علي رسولِهِ و ............
خدا آرامش خويش را بر پيامبرش ........فرو فرستاد

3. اللهُ عليمٌ بالظالمين .
خداوند بر حال ستمكاران آگاه است  

 

  تست هاي كنكوري درس اول : (بدون پاسخ)

1. ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟`
الف) نَصَبْتُ وجهي : رو آوردم
ب) افْعْل بي ما انتَ‌اهلُهْ : با من آنگونه رفتار كن كه خود شايسته آن هستي
ج) لا تقربا هذه الشجرة : به اين درخت نزديك شويد
د) اُسْرُرْ علي العزيمة جوانحي : اعضاي بدنم را براي برخورداري از عزمي محكم استوار بدار.

2- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) وَهَبْ : بخشيد       ب) الاهل : شايسته       ج) الحقّ : شايسته است        د ) شدّ : نيرومند ساخت

3 – كدام گزينه با ضمير «هي» مناسبت دارد؟
الف) عَلمتَ               ب) علَمَ                    ج) عَلْمِت                          د) عَلمْتِ

4 – كدام گزينه با ضمير «انت» تناسب دارد؟
الف) أذْهَبُ               ب) تَذْهَبُ                  ج)يَذْهَبُ                           د) تذهبين

5 – كدام گزينه با ضمير «انتما» تناسب دارد؟
الف) اُدخلا              ب) اُدخلوُا                  ج) ادْخلي                          د) اُدْخلنَ

6 – كدام گزينه «انتم» تناسب دارد؟
الف) لات تَخْرُجْ        ب) لا تَخْرُجا              ج) لا تَخْرَجْنَ                      د) لا تَخْرجوا

7 – كدام گزينه با ضمير «انا» تناسب دارد؟
الف) ما لَعِبْنا            ب) ما لَعِبَتُ               ج) ما لَعِبوا                         د) ما لَعِبَتِ

8 – كدام گزينه جمع مكسر سالم است؟
الف) علوم
ب) فراشات
ج) مسلمينِ
د) مسلمينَ

9 – كدام گزينه بر وزن فعيل نيست؟
الف) عزيز
ب) شريف
ج) غََنور
د) رحيم

10 – در جمله (العلمُ فقيدٌ) العلمُ چه نقشي دارد؟
الف) مبتدا
ب)خبر
ج) فاعل
د) مفعول

11 – در جمله (قَوْلك حق) حق چه نقشي دارد؟
الف) مبتدا
ب) خبر
ج) فاعل
د) مفعول

12- در جمله (العلمُ خيرٌ من المال) من المالِ چه نقشي دارد؟
الف) مفعول
ب) جارومجرور
ج) فاعل
د) مبتدا

13 – اعراب مبتدا و خبرو فاعل كدام است؟
الف) رفع
ب) نصب
ج) جر
د) مبتدا و خبر رفع مي گيرند و فاعل نصب

14 – حروف جر چه اعرابي به اسمهاي بعد از خود نشان مي دهند
الف) رفع      ب) نصب
ج) گاهي نصب گاهي جر
د) جر  

اشعار شافعی در مدح امیرالمومنین ع

امام‌ شافعي‌ بنا به‌ نقل‌ «ينابيع‌ المودّة‌» سروده‌ است‌:

قيلَ لي‌ قُلْ في‌ عَليٍّ مَدَحًا                     ذِكْرُهُ يُخْمِدُ نارًا مُؤْصَدَهْ (1)

قُلْتُ لا اُقْدِمُ في‌ مَدْحِ امْرِي ‌ٍ                 ضَلَّ ذُواللُبِّ إلَي‌ أنْ عَبَدَهْ (2)

وَ النَّبيُّ الْمُصْطَفَي‌ قالَ لَنا                      لَيْلَةَ الْمِعْراجِ لَمَّا صَعَّدَهْ (3)

وَضَعَ   اللَهُ   بِظَهْري‌   يَدَهُ                     فَأحَسَّ الْقَلْبُ أنْ قَدْ بَرَّدَهْ (4)

          وَ  عَليٌّ   واضِعٌ   أقْدامَهُ                         في‌ مَحَلٍّ وَضَعَ اللَهُ يَدَهْ (5)

1 ـ به‌ من‌ گفته‌ شده‌ است‌ كه‌ دربارۀ عليّ بن‌ أبي‌طالب‌ مدحي‌ بگو كه‌ ياد نمودن‌ از آن‌ مدح‌، آتشي‌ را كه‌ از هر طرف‌ احاطه‌ كرده‌ است‌ ساكن‌ و خاموش‌ نمايد.

2 ـ من‌ گفتم‌: من‌ هيچگاه‌ در توان‌ خود نمي‌بينم‌ كه‌ مدح‌ كسي‌ را بگويم‌ كه‌ عقلاء دربارۀ او چنان‌ گمراه‌ شدند تا سرحدّي‌ كه‌ او را معبود خود دانسته‌ و به‌ پرستش‌ او قيام‌ كردند.

3 ـ و پيامبر اسلام‌ حضرت‌ مصطفي‌ به‌ ما چنين‌ فرمود: در شب‌ معراج‌ كه‌ به‌ آسمانها بالا رفتم‌،

4 ـ خداوند دست‌ خود را در كتف‌ من‌ گذارد، بطوريكه‌ دل‌ من‌ احساس‌ خُنكي‌ و طراوت‌ از دست‌ خدا مي‌نمود.

5 ـ و عليّ مرتضي‌ پاهاي‌ خود را گذارده‌ است‌ در همان‌ محلّي‌ كه‌ خداوند دست‌ خود را قرار داده‌ بود.

تشکر از همکاران ساعی

بسمه تعالی

همایش مشترک مناطق ۱۱ِ۶و۷در تاریخ ۲۵/۱۱/۱۳۹۰در منطقه ۶با حضور افتخار آمیز علمی وانگیزشی همکاران محترم مدرس عربی منطقه همراه بود با سخنرانی دکتر متقی زاده مدرس محترم دانشگاه تربیت مدس درباره انواع مرک وترکیب در جملات عربی ونحوه آشنا نمودن وتفهیم آسانتر مطالب به دانش آموزان برگزار گردید.

ضمن تشکر وقدردانی ازحضور همکاران عزیز آرزوی موفقیت وسلامتی برای این عزیزان را داریم.

همکاران حاضر در همایش مورخ۲۵/۱۱/۱۳۹۰

۱-خانم پری عباسی

۲-آقای سید ضیاء حسینی

۳-خانم مهتاب امنیت پرست

۴-خانم زینب زرکش 

۵-خاننم ژاله فغانی

۶-خانم هاله مرادیان

۷-خانم اعظم نداف پور

۸-خانم فاطمه احمدی

۹-خانم مکرم باقرلویی

۱۰-خانم شهربانوشهباز

۱۱-خانم فرحناز خوش زبان 

 انشاالله موفق باشید.